Kho nguyên liệu thực phẩm: điều kiện pháp lý và tiêu chuẩn 2026

Kho nguyên liệu thực phẩm chịu ràng buộc pháp lý chặt hơn hẳn kho hàng thông thường, và năm 2026 là năm khung pháp lý này có nhiều thay đổi. Bài viết tổng hợp các quy định đang áp dụng, tiêu chuẩn bảo quản cần đáp ứng và những điểm doanh nghiệp hay bỏ sót khi thuê kho nguyên liệu thực phẩm bên ngoài.

Khung pháp lý về an toàn thực phẩm năm 2026 đã thay đổi thế nào

Ngày 26/01/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 46/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm. Cùng thời điểm có Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm.

Tuy nhiên chỉ hơn một tuần sau, ngày 04/02/2026, Chính phủ phải ban hành Nghị quyết 09/2026/NQ-CP tạm ngưng hiệu lực cả hai văn bản trên đến hết ngày 15/4/2026. Lý do là hàng trăm nghìn tấn thực phẩm bao gói sẵn, nguyên liệu, phụ gia và bao bì thực phẩm bị ùn ứ tại cảng và cửa khẩu do vướng thủ tục mới. Trong thời gian tạm ngưng, Nghị định 15/2018/NĐ-CP tiếp tục được áp dụng.

Từ ngày 16/4/2026, Nghị định 46/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực trở lại. Doanh nghiệp nhập khẩu và kinh doanh nguyên liệu thực phẩm cần rà soát lại hồ sơ công bố sản phẩm, thủ tục kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu và điều kiện cơ sở theo quy định mới, thay vì tiếp tục làm theo thói quen cũ.

Đợt ùn ứ đầu năm 2026 cũng để lại một bài học về vận hành: khi thủ tục kéo dài, hàng phải nằm chờ, và doanh nghiệp không có sẵn phương án kho lưu tạm đạt chuẩn sẽ chịu thiệt hại kép vì vừa phát sinh phí lưu container tại cảng, vừa đối mặt nguy cơ hàng giảm chất lượng.

Kho lưu nguyên liệu thực phẩm phải đáp ứng điều kiện gì

Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm

Cơ sở kinh doanh thực phẩm, bao gồm cả hoạt động bảo quản, thuộc diện phải có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, trừ các trường hợp được miễn theo quy định. Doanh nghiệp cần xác định rõ mình thuộc nhóm phải xin giấy hay nhóm được miễn, và cơ quan cấp phép là Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường hay Bộ Công Thương tùy theo loại sản phẩm.

Khi thuê kho của đơn vị bên ngoài

Đây là điểm nhiều doanh nghiệp hiểu sai. Việc thuê kho ngoài không chuyển trách nhiệm pháp lý sang đơn vị cho thuê. Chủ hàng vẫn là bên chịu trách nhiệm về an toàn thực phẩm đối với lô hàng của mình. Vì vậy trước khi ký hợp đồng, cần kiểm tra ba nhóm hồ sơ của kho.

Hồ sơ pháp lý của kho: giấy phép hoạt động, nghiệm thu phòng cháy chữa cháy, và giấy tờ chứng minh kho đủ điều kiện bảo quản thực phẩm nếu kho có đăng ký ngành nghề này.

Hồ sơ vận hành: quy trình vệ sinh kho, quy trình kiểm soát côn trùng và động vật gây hại, nhật ký theo dõi nhiệt độ và độ ẩm.

Hồ sơ nhân sự: giấy xác nhận tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm và giấy khám sức khỏe của nhân viên trực tiếp tiếp xúc với hàng.

Sáu tiêu chuẩn bảo quản cần kiểm tra trước khi nhập hàng vào kho

Chi tiết ngưỡng nhiệt độ và độ ẩm cho từng nhóm nguyên liệu đã được trình bày trong bài bảng nhiệt độ và độ ẩm tiêu chuẩn, doanh nghiệp có thể tham khảo để đối chiếu với điều kiện kho đang thuê.

Tách biệt nguyên liệu thực phẩm với hóa chất là lỗi phổ biến nhất

Trong thực tế khảo sát kho, đây là lỗi bị phát hiện nhiều nhất. Nhiều kho cho thuê nhận cùng lúc nhiều nhóm hàng và xếp chung một khoang để tối ưu diện tích. Nguyên liệu thực phẩm ở dạng bao bột, bao hạt rất dễ hấp thụ mùi, và chỉ cần một thùng dung môi rò rỉ ở dãy bên cạnh là toàn bộ lô hàng mất giá trị sử dụng.

Yêu cầu tối thiểu là nguyên liệu thực phẩm phải nằm ở khoang riêng, có vách ngăn vật lý, không dùng chung lối xe nâng với khu hóa chất. Khi khảo sát kho, hãy đi trực tiếp vào khu vực dự kiến chứa hàng và nhìn xem hàng xóm bên cạnh là nhóm hàng gì, thay vì chỉ xem bản vẽ mặt bằng.

Quản lý theo lô, hạn sử dụng và truy xuất nguồn gốc

Nguyên liệu thực phẩm phải xuất theo nguyên tắc hết hạn trước xuất trước, không phải chỉ nhập trước xuất trước. Hai nguyên tắc này khác nhau và áp dụng nhầm sẽ dẫn đến hàng cận hạn bị kẹt lại trong kho.

Hệ thống quản lý kho cần ghi nhận được số lô, ngày sản xuất, hạn sử dụng và nguồn gốc từng lô. Khi có sự cố về chất lượng, doanh nghiệp phải truy được lô hàng đã xuất cho khách nào, thời điểm nào, để thu hồi trong phạm vi hẹp nhất thay vì thu hồi toàn bộ.

Khi chọn đơn vị cho thuê kho, hãy yêu cầu xem thử một báo cáo xuất nhập tồn có cột số lô và hạn sử dụng. Nếu đơn vị chỉ quản lý được tổng số lượng mà không tách được theo lô, kho đó chưa phù hợp để lưu nguyên liệu thực phẩm.

Hồ sơ cần lưu tại kho

• Nhật ký theo dõi nhiệt độ, độ ẩm theo ngày
• Biên bản vệ sinh kho định kỳ
• Hồ sơ kiểm soát côn trùng và động vật gây hại, kèm sơ đồ đặt bẫy
• Phiếu nhập, phiếu xuất có ghi số lô và hạn sử dụng
• Biên bản kiểm kê định kỳ và đột xuất
• Hồ sơ tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm của nhân sự kho

Bộ hồ sơ này không chỉ để đối phó khi có đoàn kiểm tra. Nó là bằng chứng bảo vệ doanh nghiệp khi phát sinh tranh chấp về chất lượng hàng hóa với khách hàng hoặc với chính đơn vị cho thuê kho.

Câu hỏi thường gặp

Thuê kho ngoài thì ai chịu trách nhiệm về an toàn thực phẩm?
Chủ hàng vẫn là bên chịu trách nhiệm chính đối với sản phẩm của mình. Đơn vị cho thuê kho chịu trách nhiệm về điều kiện cơ sở vật chất và việc tuân thủ quy trình bảo quản đã cam kết trong hợp đồng. Vì vậy hợp đồng cần ghi rõ phạm vi trách nhiệm và mức bồi thường của mỗi bên.

Kho thường có lưu được nguyên liệu thực phẩm không?
Được, nếu nguyên liệu đó không yêu cầu nhiệt độ đặc biệt và kho đáp ứng các điều kiện vệ sinh, phân khu, chống côn trùng. Các nguyên liệu dạng khô như bột, đường, hạt, phụ gia đóng bao thường bảo quản ở kho thường có kiểm soát độ ẩm. Nguyên liệu cần mát hoặc lạnh thì bắt buộc dùng kho chuyên dụng.

Nghị định 46/2026 đã áp dụng chưa?
Đã áp dụng từ ngày 16/4/2026, sau khi thời gian tạm ngưng theo Nghị quyết 09/2026/NQ-CP kết thúc vào hết ngày 15/4/2026. Doanh nghiệp nên đối chiếu lại hồ sơ hiện có với quy định mới, đặc biệt phần công bố sản phẩm và kiểm tra nhà nước đối với hàng nhập khẩu.

Có cần kho riêng hay thuê kho chung là đủ?
Kho chung vẫn phù hợp nếu đơn vị cho thuê bố trí được khoang riêng cho nhóm hàng thực phẩm và kiểm soát tốt các nhóm hàng lân cận. Điều quan trọng không phải là kho riêng hay chung, mà là hàng của bạn có bị đặt cạnh hóa chất, hàng có mùi hay hàng bụi bẩn hay không.

Phí thuê kho nguyên liệu thực phẩm cao hơn kho thường bao nhiêu?
Mức chênh phụ thuộc vào yêu cầu nhiệt độ và mức độ kiểm soát. Kho thường có kiểm soát vệ sinh và phân khu thường chênh không nhiều so với kho hàng khô thông thường. Kho mát và kho lạnh có chi phí cao hơn đáng kể do tiêu hao điện năng và đầu tư thiết bị.

Bảo Vận đồng hành cùng doanh nghiệp ngành thực phẩm

Bảo Vận Logistics đang phục vụ nhiều khách hàng trong ngành nguyên liệu và phụ gia thực phẩm tại hệ thống kho Hưng Yên và Bình Dương, với khu vực lưu hàng tách biệt khỏi nhóm hóa chất công nghiệp, quản lý theo lô và hạn sử dụng trên phần mềm kho riêng. Doanh nghiệp cần khảo sát kho hoặc tư vấn phương án lưu trữ có thể liên hệ để được hỗ trợ.

Đọc thêm:

• Cho thuê kho lưu nguyên liệu thực phẩm: 7 điều cần lưu ý
• Bảng nhiệt độ và độ ẩm tiêu chuẩn bảo quản nguyên liệu thực phẩm
• Tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm trong kho bãi
• Cho thuê kho mát, kho lạnh bảo quản thực phẩm và dược phẩm
• Dịch vụ cho thuê kho Bảo Vận