Kho vận

PCCC kho hóa chất và dung môi dễ cháy: yêu cầu bắt buộc

📅 03/09/2026✍️ admin⏱️ 12 phút đọc

Dung môi, cồn công nghiệp, sơn, mực in, keo, xăng dầu — nhóm hàng này chiếm tỷ trọng lớn trong hàng hóa chất gửi kho, và cũng là nhóm gây cháy nổ nhiều nhất. Một kho đạt chuẩn PCCC cho hàng bách hóa thông thường không đủ điều kiện chứa nhóm hàng này. Bài viết trình bày các yêu cầu phòng cháy chữa cháy bắt buộc với kho chứa dung môi và hóa chất dễ cháy.

Thế nào là hàng dễ cháy trong kho

Theo hệ thống phân loại GHS, chất lỏng dễ cháy được chia theo điểm chớp cháy — nhiệt độ thấp nhất mà hơi của chất lỏng bắt lửa khi có nguồn mồi:

Cấp	Điểm chớp cháy	Ví dụ thường gặp trong kho
Cấp 1	Dưới 23°C, điểm sôi ≤ 35°C	Ether, pentane
Cấp 2	Dưới 23°C, điểm sôi trên 35°C	Acetone, toluene, xăng, cồn 96 độ
Cấp 3	Từ 23°C đến 60°C	Xylene, dầu hỏa, nhiều loại sơn dung môi
Cấp 4	Trên 60°C đến 93°C	Dầu diesel, một số dầu công nghiệp

Điểm cần lưu ý: nguy hiểm nằm ở hơi, không phải ở chất lỏng. Một thùng dung môi đậy kín vẫn sinh hơi qua khe hở; hơi nặng hơn không khí, tích tụ sát nền, lan theo mặt sàn và có thể bắt lửa từ nguồn mồi cách đó hàng chục mét. Đây là lý do mọi yêu cầu PCCC cho kho dung môi đều xoay quanh việc không cho hơi tích tụ và loại bỏ nguồn phát tia lửa.

Yêu cầu về kết cấu và mặt bằng kho

Bậc chịu lửa và khoang cháy. Kho chứa chất lỏng dễ cháy phải đạt bậc chịu lửa cao, được chia thành các khoang cháy có diện tích giới hạn, ngăn cách bằng tường và cửa chống cháy. Mục tiêu là khống chế đám cháy trong một khoang, không để lan toàn kho.

Khoảng cách an toàn. Khu chứa hàng dễ cháy phải cách ly với khu văn phòng, khu sạc điện xe nâng, trạm biến áp và ranh giới với công trình lân cận theo khoảng cách quy định.

Nền và hệ thống chống tràn. Nền kho không thấm, không sinh tia lửa khi va chạm, có độ dốc và gờ chắn hoặc hố thu để giữ toàn bộ lượng chất lỏng nếu thùng bị vỡ. Nước chữa cháy nhiễm hóa chất phải được thu gom, không chảy ra hệ thống thoát nước chung.

Thông gió. Đây là hạng mục bị xem nhẹ nhiều nhất. Kho phải có thông gió đủ để hơi dung môi không tích tụ tới nồng độ cháy nổ, ưu tiên hút gió ở vị trí sát nền vì hơi dung môi nặng hơn không khí. Với khu kín cần hệ thống thông gió cưỡng bức.

Thoát nhiệt, thoát khói. Cửa thoát khói trên mái hoặc tường cao giúp giảm nhiệt tích tụ khi cháy, hỗ trợ lực lượng chữa cháy tiếp cận.

Kiểm soát nguồn lửa và nguồn nhiệt

Thiết bị điện phòng nổ. Trong khu vực có nguy cơ hình thành hỗn hợp hơi cháy, toàn bộ đèn chiếu sáng, ổ cắm, công tắc, quạt thông gió phải là loại phòng nổ đúng cấp. Đèn led dân dụng và ổ cắm thông thường là vi phạm phổ biến khi kiểm tra.

Chống tĩnh điện. Sang chiết hoặc di chuyển chất lỏng dễ cháy sinh tĩnh điện. Thùng chứa, đường ống, thiết bị và cả kết cấu kệ phải được nối đất; nhân viên dùng giày chống tĩnh điện.

Xe nâng. Xe nâng dầu và xe nâng điện thông thường đều có thể phát sinh tia lửa. Khu chứa hàng dễ cháy cần xe nâng loại phù hợp và khu sạc ắc quy phải đặt tách biệt, thông thoáng, vì quá trình sạc sinh khí hydro.

Cấm lửa tuyệt đối. Không hàn cắt, không hút thuốc trong và quanh khu vực; mọi công việc sinh nhiệt phải có giấy phép làm việc nóng, ngắt hàng, thông gió và cử người canh lửa.

Hệ thống chữa cháy phù hợp

Sai lầm nghiêm trọng nhất là dùng nước cho đám cháy dung môi. Phần lớn dung môi hữu cơ nhẹ hơn nước và không tan trong nước — tia nước làm chất lỏng đang cháy nổi lên, tràn ra và lan rộng đám cháy.

Loại đám cháy	Chất chữa cháy phù hợp	Không dùng
Chất lỏng dễ cháy (dung môi, sơn, xăng dầu)	Bọt foam, bột ABC hoặc BC, CO₂	Tia nước thẳng
Dung môi tan trong nước (cồn, acetone)	Bọt kháng cồn chuyên dụng	Foam thường, tia nước
Thiết bị điện	CO₂, bột	Nước, foam
Kim loại hoạt tính	Bột chuyên dụng nhóm D	Nước, CO₂, foam

Kho chứa dung môi thường được trang bị hệ thống chữa cháy bọt, kết hợp sprinkler làm mát và hệ thống báo cháy tự động có đầu báo phù hợp môi trường hơi hóa chất. Bình chữa cháy xách tay phải bố trí đúng loại tại từng khu, không dùng chung một loại cho cả kho.

Nguyên tắc xếp hàng và tương kỵ

Không xếp chất dễ cháy cạnh chất oxy hóa. Đây là cặp tương kỵ nguy hiểm nhất. Chất oxy hóa cấp oxy cho đám cháy, khiến lửa bùng phát dữ dội và khó dập.

Giữ khoảng cách với tường, trần và đầu phun sprinkler. Hàng xếp sát đầu phun sẽ chặn nước làm mát; sát tường thì cản đường thoát và tiếp cận chữa cháy.

Giới hạn chiều cao và khối lượng theo khoang. Không tận dụng tối đa chiều cao kho như hàng bách hóa. Khối lượng tối đa cho mỗi khoang cháy phải tuân theo hồ sơ thiết kế đã được thẩm duyệt.

Lối đi và lối thoát nạn thông suốt. Không dùng lối đi làm nơi tập kết hàng tạm — lỗi vận hành phổ biến nhất trong kho bận.

Kiểm tra bao bì định kỳ. Thùng phuy móp, nắp lỏng, thùng nhựa phồng do giãn nở nhiệt đều là nguồn rò rỉ hơi. Cần rà soát theo lịch và cách ly ngay khi phát hiện.

Hồ sơ PCCC cần có

Khi cơ quan chức năng kiểm tra, kho phải xuất trình được:

Văn bản thẩm duyệt thiết kế về PCCC đúng công năng kho hóa chất, không phải kho hàng hóa thông thường. Đây là điểm nhiều kho vướng: giấy tờ có nhưng cấp cho công năng khác.

Biên bản nghiệm thu về PCCC trước khi đưa vào sử dụng.

Phương án chữa cháy đã được phê duyệt và hồ sơ diễn tập định kỳ.

Hồ sơ kiểm định, bảo trì hệ thống báo cháy, chữa cháy, bình chữa cháy còn hạn.

Chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ PCCC của đội cơ sở và hồ sơ huấn luyện an toàn hóa chất của nhân viên kho.

Câu hỏi thường gặp

Kho hàng bách hóa thông thường có chứa được dung môi không?
Không. Kho phải được thẩm duyệt và nghiệm thu PCCC đúng công năng chứa chất lỏng dễ cháy, có khoang cháy, thông gió, chống tràn và thiết bị điện phòng nổ. Chứa dung môi trong kho bách hóa là vi phạm và rủi ro cháy nổ rất cao.

Vì sao không được dùng nước chữa cháy dung môi?
Phần lớn dung môi hữu cơ nhẹ hơn nước và không tan trong nước, nên chất lỏng đang cháy sẽ nổi lên trên và tràn theo dòng nước, làm đám cháy lan rộng. Phải dùng bọt foam, bột hoặc CO₂; với cồn và acetone cần bọt kháng cồn chuyên dụng.

Vì sao phải hút gió ở sát nền kho?
Hơi của hầu hết dung môi nặng hơn không khí nên tích tụ ở phần thấp. Nếu chỉ thông gió trên cao, lớp hơi sát nền vẫn đọng lại và có thể đạt nồng độ cháy nổ.

Cồn thực phẩm, nước rửa tay khô có bị coi là hàng dễ cháy không?
Có. Cồn nồng độ cao có điểm chớp cháy thấp, thuộc nhóm chất lỏng dễ cháy và phải lưu trữ theo điều kiện tương ứng, dù là hàng tiêu dùng thông thường.

Kho cần bao nhiêu lâu để cải tạo đạt chuẩn chứa hàng dễ cháy?
Tùy hiện trạng, nhưng phải qua thiết kế, thẩm duyệt PCCC, thi công và nghiệm thu, thực tế thường mất nhiều tháng. Vì vậy chủ hàng nên chọn kho đã đạt chuẩn sẵn thay vì chờ kho cải tạo.

Tư vấn phương án lưu kho hàng dễ cháy

Bảo Vận Logistics hỗ trợ khách hàng đánh giá nhóm hàng theo MSDS, xác định yêu cầu lưu trữ và tư vấn phương án kho phù hợp. Với hàng vượt điều kiện kho thông thường, chúng tôi tư vấn phương án tách nhóm và kết nối kho chuyên dụng có đầy đủ giấy phép.

Tham khảo thêm:

Hotline: 090 229 0055 — Email: [email protected]

12 Lượt xem

Chia sẻ bài viết